«ضربان روز» شانزده ماه از بازداشت دکتر احمدرضا بیضایی، استاد دانشگاه تبریز و برادر شهید مدافع حرم، در فرودگاه استانبول می‌گذرد؛ ۱۶ ماهی که نه با اعلام رسمی اتهام همراه بوده، نه توضیح شفافی درباره روند رسیدگی قضایی ارائه شده و نه خانواده او پاسخی روشن دریافت کرده‌اند. اکنون این پرونده از یک دغدغه خانوادگی فراتر رفته و به مطالبه‌ای عمومی تبدیل شده است؛ مطالبه‌ای که یک پرسش اساسی را پیش روی دولت ترکیه قرار می‌دهد: دلیل ادامه بازداشت این استاد دانشگاه ایرانی چیست و چرا آنکارا درباره این پرونده سکوت کرده است؟

از فرودگاه استانبول تا ۱۶ ماه بلاتکلیفی؛ روایت پرونده‌ای که همچنان در ابهام است

ضربان روز – برخی پرونده‌ها تنها در چارچوب یک بازداشت یا اختلاف حقوقی باقی نمی‌مانند؛ آنها به مرور به نمادی از پرسش‌های بزرگ‌تر درباره عدالت، شفافیت و حقوق شهروندی تبدیل می‌شوند. پرونده دکتر احمدرضا بیضایی نیز امروز در چنین جایگاهی قرار گرفته است.

ماجرا به ۲۴ بهمن ۱۴۰۳ بازمی‌گردد؛ روزی که دکتر احمدرضا بیضایی، استاد دانشگاه، پژوهشگر علوم تشریحی دامپزشکی، فعال فرهنگی و دانشجوی رشته سینما در یکی از دانشگاه‌های استانبول، به همراه خانواده خود برای بازگشت به ایران در فرودگاه استانبول حضور داشت.

بر اساس روایت نزدیکان وی، خانواده او اجازه بازگشت به کشور را پیدا کردند، اما خود دکتر بیضایی در فرودگاه بازداشت شد؛ بازداشتی که از همان نخستین ساعات با ابهامات فراوان همراه بود. نه اتهام رسمی اعلام شد، نه توضیح روشنی درباره علت بازداشت ارائه شد و نه افکار عمومی از جزئیات پرونده مطلع شد.

اکنون بیش از ۱۶ ماه از آن روز گذشته و همچنان پرسش‌های اصلی بی‌پاسخ مانده است.

خانواده‌ای در انتظار پاسخ

رضا حبیب‌پور، از دوستان نزدیک دکتر بیضایی، می‌گوید خانواده این استاد دانشگاه طی ماه‌های گذشته همه مسیرهای ممکن را برای پیگیری پرونده طی کرده‌اند، اما هنوز پاسخ روشنی درباره وضعیت او دریافت نکرده‌اند.

به گفته وی، مهم‌ترین ویژگی این پرونده «ابهام» است؛ ابهامی که نه تنها خانواده را در شرایط دشوار روحی قرار داده، بلکه جامعه دانشگاهی و فرهنگی کشور را نیز با پرسش‌های جدی مواجه کرده است.

در بسیاری از پرونده‌های قضایی، حتی در صورت وجود اتهام، چارچوب حقوقی و روند رسیدگی مشخص است، اما در پرونده دکتر بیضایی آنچه بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، فقدان اطلاع‌رسانی رسمی و شفاف درباره وضعیت وی است.

وقتی سکوت جای شفافیت را می‌گیرد

در نظام‌های حقوقی مدرن، اعلام اتهام، دسترسی به وکیل، اطلاع خانواده از وضعیت فرد بازداشت‌شده و بهره‌مندی از حمایت‌های کنسولی از ابتدایی‌ترین حقوق شناخته‌شده افراد محسوب می‌شود.

به همین دلیل است که ادامه سکوت درباره پرونده دکتر بیضایی، حساسیت‌ها را افزایش داده است.

کارشناسان حقوقی معتقدند هرچه زمان بیشتری از بازداشت یک فرد بدون اطلاع‌رسانی دقیق بگذرد، ضرورت شفاف‌سازی نیز بیشتر می‌شود. افکار عمومی حق دارد بداند آیا روند قضایی مشخصی در حال طی شدن است یا خیر و اگر اتهامی مطرح شده، ماهیت آن چیست.

این مطالبه نه یک خواسته سیاسی، بلکه یک مطالبه انسانی و حقوقی است.

از دانشگاه تبریز تا دستگاه دیپلماسی؛ موج حمایت‌ها از یک استاد دانشگاه

پرونده دکتر بیضایی طی ماه‌های اخیر از محدوده خانواده فراتر رفته و به یکی از مطالبات جدی دانشگاهیان و فعالان فرهنگی تبدیل شده است.

مسئولان دانشگاهی بارها نسبت به وضعیت این استاد دانشگاه ابراز نگرانی کرده‌اند و خواستار تعیین تکلیف سریع پرونده شده‌اند.

در سطح رسمی نیز پیگیری‌ها ادامه داشته است. پس از رسانه‌ای شدن موضوع توسط دکتر علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر معظم انقلاب، دستگاه دیپلماسی کشور به صورت جدی وارد ماجرا شد.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در دو نوبت با خانواده دکتر بیضایی دیدار کرده و بر استفاده از تمامی ظرفیت‌های دیپلماتیک و کنسولی برای پیگیری وضعیت وی تأکید داشته است.

همچنین رئیس قوه قضائیه نیز دستور پیگیری ویژه این پرونده را صادر کرده است؛ اقدامی که نشان می‌دهد موضوع از سطح یک پرونده عادی عبور کرده و به یک مطالبه ملی تبدیل شده است.

مطالبه‌ای که مستقیماً متوجه آنکاراست

ایران و ترکیه دارای روابط گسترده سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی هستند. هر سال میلیون‌ها ایرانی به ترکیه سفر می‌کنند و هزاران دانشجو، استاد، تاجر و فعال اقتصادی میان دو کشور در رفت‌وآمد هستند.

در چنین شرایطی، بازداشت طولانی‌مدت یک استاد دانشگاه ایرانی بدون ارائه توضیحات رسمی، پرسش‌هایی را ایجاد می‌کند که پاسخ به آنها تنها در اختیار مقامات ترکیه قرار دارد.

اگر اتهامی وجود دارد، چرا به صورت شفاف اعلام نمی‌شود؟

اگر پرونده در مسیر رسیدگی قضایی قرار دارد، چرا درباره روند آن اطلاع‌رسانی نمی‌شود؟

و اگر هیچ‌یک از این موارد وجود ندارد، ادامه این وضعیت چگونه توجیه می‌شود؟

این سؤالات امروز نه تنها از سوی خانواده دکتر بیضایی، بلکه از سوی بخش قابل توجهی از افکار عمومی ایران مطرح می‌شود.

تجربه پرونده‌های مشابه؛ شفافیت گره‌گشاست

تجربه پرونده‌های مشابه در سال‌های گذشته نشان داده است که دیپلماسی فعال، پیگیری‌های حقوقی مستمر و گفت‌وگوهای فشرده کنسولی می‌تواند به حل پیچیده‌ترین مسائل منجر شود.

نمونه‌هایی از آزادی شهروندان ایرانی در کشورهای مختلف ثابت کرده است که اراده سیاسی و پایبندی به اصول شفافیت حقوقی می‌تواند مسیر حل پرونده‌ها را هموار کند.

به همین دلیل بسیاری از فعالان دانشگاهی و فرهنگی معتقدند پرونده دکتر احمدرضا بیضایی نیز نیازمند همان سطح از توجه، پیگیری و شفافیت است.

پرسشی که پس از ۱۶ ماه همچنان بی‌پاسخ مانده است

امروز خانواده دکتر احمدرضا بیضایی بیش از هر چیز خواستار دانستن حقیقت هستند. آنها نه خواسته‌ای فراتر از قانون دارند و نه مطالبه‌ای خارج از چارچوب‌های حقوقی مطرح می‌کنند.

مطالبه اصلی روشن است؛ اعلام وضعیت، شفاف‌سازی روند رسیدگی و ارائه توضیح رسمی درباره سرنوشت فردی که بیش از ۱۶ ماه است در بازداشت به سر می‌برد.

اکنون پرسش اصلی همچنان پابرجاست:

چرا دولت ترکیه درباره پرونده دکتر احمدرضا بیضایی توضیح نمی‌دهد؟

تا زمانی که پاسخی روشن به این سؤال داده نشود، این پرونده همچنان یکی از مهم‌ترین پرونده‌های مطالبه‌گری حقوق شهروندی در روابط میان تهران و آنکارا باقی خواهد ماند.

#دکتر احمدرضا بیضایی
#بازداشت دکتر بیضایی در ترکیه
#پرونده احمدرضا بیضایی#
#استانبول