وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:

پژوهشگران دانشگاه‌های بریستول، منچستر (بریتانیا)، برگن (نروژ) و مؤسسات همکار در استکهلم و آتن، با استفاده از یک دستگاه پوشیدنی به اندازه یک گوشی همراه، موفق به شناسایی الگوهای هورمونیِ پنهان در بیماران مبتلا به آلدوسترونیسم اولیه شده‌اند؛ این اختلال زمانی رخ می‌دهد که غدد فوق‌کلیوی (آدرنال) هورمون آلدوسترون را بیش از حد تولید می‌کنند و باعث اختلال در تنظیم نمک، آب و فشارخون در بدن می‌شوند.

بر اساس این پژوهش که در مجله ساینس ترنزلیشنال مدیسین/ Science Translational Medicine منتشر شده، این اختلال ممکن است از هر پنج فرد مبتلا به فشارخون بالا، یک نفر را تحت تأثیر قرار دهد. افراد مبتلا به این عارضه در معرض خطر بالاتر بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، دیابت و سایر مشکلات جدی سلامتی قرار دارند. با این حال، تشخیص این بیماری اغلب با تأخیر انجام می‌شود؛ زیرا سطح هورمون آلدوسترون به‌طور طبیعی در نوسان است و یک نمونه خون که در یک لحظه خاص گرفته می‌شود، ممکن است تصویری ناقص یا حتی گمراه‌کننده ارائه دهد.

دستگاهی که الگوهای هورمونیِ پنهان را ثبت می‌کند

این دستگاه که یو-ریتم (U-RHYTHM) نام دارد، توسط دانشگاه بریستول ساخته شده و در سال ۲۰۲۳ میلادی توسط شرکت داینامیک تراپوتیکس(Dynamic Therapeutics) توسعه یافته است. دستگاه به کمر بیمار متصل می‌شود و هورمون‌ها را از طریق پوست اندازه‌گیری می‌کند. در این مطالعه، محققان به مدت ۲۴ ساعت و هر ۲۰ دقیقه یک بار، سطح هورمون‌های ۶۰ بیمار را در خانه‌هایشان و در شرایط عادی زندگی حتی در هنگام خواب اندازه‌گیری کردند.

دکتر توماس آپتون (Thomas Upton)، یکی از نویسندگان این پژوهش می‌گوید: آلدوسترونیسم اولیه یکی از علل مهم فشارخون بالا و شایع‌ترین علت فشارخون ثانویه (نوعی فشارخون درمان‌شدنی که در اثر یک بیماریِ زمینِه‌ای مانند اختلالات هورمونی یا کلیوی ایجاد می‌شود) است که در کلینیک فشارخون ما مشاهده می‌شود. این اختلال ممکن است میلیون‌ها نفر را در بریتانیا تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، به دلیل تغییرات هورمونی در طول روز و پیچیدگی فرآیند تشخیص، تشخیص این بیماری اغلب به تأخیر می‌افتد یا هرگز انجام نمی‌شود.

چرا یک آزمایش خون نمی‌تواند این اختلال را تشخیص دهد؟

تحلیل‌های رایانه‌ای به تیم پژوهشگران اجازه داد تا رفتار روزانه هورمون آلدوسترون و دو هورمون مرتبط با آن را بازسازی کنند. نتایج نشان داد که سطح آلدوسترون به‌طور مداوم بالا نمی‌ماند، بلکه به‌طور مکرر افزایش و کاهش می‌یابد. در برخی نقاط، سطح آلدوسترون حتی از حداقل آستانه تشخیصی برای آلدوسترونیسم اولیه پایین‌تر می‌رفت. این اتفاق حتی در برخی بیماران با بیماریِ شدید رخ می‌داد و نشان می‌دهد که نمونه‌گیریِ خون در زمانِ نامناسب، می‌تواند نتیجه‌ای اشتباه و اطمینان‌بخش را نشان دهد.

جالب اینجاست که این اختلال، ریتم طبیعی شبانه‌روزیِ هورمون‌ها را از بین نمی‌برد، بلکه طغیان‌های مکرر هورمونی را در درون این ریتم ایجاد می‌کند. طغیان‌های شبانه به‌ویژه قابل‌توجه هستند؛ زیرا آزمایش‌های معمول خون معمولاً در هنگام خواب بیماران انجام نمی‌شوند.

نقش غدد فوق‌کلیوی در بروز طغیان‌های هورمونی

طغیان‌های غیرطبیعی به‌ویژه در بیمارانی که بیماری‌شان از یک غده فوق‌کلیوی (به جای هر دو غده) منشأ گرفته بود، بارزتر بود. این الگو از نظر بالینی ارزشمند است؛ زیرا بیماریِ محدود به یک غده ممکن است گاهی با جراحی درمان شود. پس از برداشتن غده درگیر، طغیان‌های هورمونی غیرعادی از بین رفتند. این نتیجه، شواهد بیشتری ارائه داد که این طغیان‌ها مستقیماً به آلدوسترونیسم اولیه مرتبط بودند و نوساناتی تصادفی نبودند.

دکتر ادِر زاوالا (Eder Zavala)، یکی از نویسندگان ارشد این پژوهش از دانشگاه منچستر، می‌گوید: با نظارت مداوم بر هورمون‌ها در طول ۲۴ ساعت، توانستیم یک الگوی پنهان از طغیان‌های هورمونیِ شبانه را آشکار کنیم. این موضوع به ما درک بسیار واضح‌تری از این بیماری می‌دهد و در نهایت می‌تواند به پزشکان کمک کند تا آن را زودتر تشخیص دهند و بیماران را مؤثرتر درمان کنند.

بازنگری در روش تشخیص فشار خون بالا

پروفسور استافورد لایتمن (Stafford Lightman)، از دانشگاه بریستول و مخترع دستگاه یو-ریتم، می‌گوید: یافته‌های ما نشان می‌دهد که پزشکان ممکن است نیاز به بازنگری در روش تشخیص این اختلال داشته باشند. دستورالعمل‌های فعلی انجمن غدد درون‌ریز توصیه می‌کنند که این اختلال برای همه افراد مبتلا به فشارخون بالا در نظر گرفته شود.

وی می‌افزاید: تشخیص‌های آینده ممکن است از آزمایش‌های خونِ تک‌لحظه‌ای به سمت پایش لحظه‌ای ریتم‌های هورمونیِ بدن در طول زمان حرکت کنند، به‌ویژه الگوهای شبانه که به نظر می‌رسد سرنخ‌های مهمی از بیماری ارائه می‌دهند. تحقیقات بیشتری برای تعیین بهترین مسیرهای بالینی، با استفاده از اندازه‌گیری پویای هورمون‌ها، برای اطمینان از تشخیص زودهنگام این علت شایع و احتمال قابل‌درمانِ فشارخون بالا لازم است.

#هورمون

#غدد_فوق‌کلیوی

#فشارخون

#هورمون_آلدوسترون

#آلدوسترونیسم_اولیه