از ادعای مرتضی غرقی تا عقب‌نشینی از پیش‌بینی

مرتضی غرقی، خبرنگار سابق صداوسیما، که از حمله احتمالی آمریکا به ایران در بازه زمانی ۲۴ ساعت خبر داده بود، پس از سپری شدن این زمان و بدون وقوع حمله اعلام‌شده، در موضعی تازه تأکید کرد که زمان آغاز جنگ را نمی‌توان پیش‌بینی کرد.

به گزارش ضربان روز، اظهارات اخیر مرتضی غرقی درباره احتمال حمله آمریکا به ایران در ۲۴ ساعت آینده، بار دیگر موضوع مسئولیت رسانه‌ها و چهره‌های خبری در انتشار تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌های حساس را مطرح کرده است.

غرقی یک روز پیش از این، از احتمال حمله آمریکا به ایران در بازه زمانی ۲۴ ساعت خبر داده بود؛ اما با سپری شدن این مهلت و منتشر نشدن خبری از حمله مورد اشاره، او در اظهارنظری تازه اعلام کرد که هیچ‌کس نمی‌تواند زمان دقیق آغاز جنگ را پیش‌بینی کند.

این تغییر موضع، پرسشی مهم را پیش روی فعالان رسانه‌ای قرار می‌دهد: در شرایطی که جامعه با نگرانی‌های ناشی از احتمال درگیری نظامی روبه‌روست، انتشار پیش‌بینی‌های قطعی درباره زمان حمله تا چه اندازه می‌تواند با اصول مسئولانه اطلاع‌رسانی سازگار باشد؟

مسئولیت رسانه‌ای در روزهای پرتنش

در شرایط بحرانی، جامعه بیش از هر زمان دیگری به اطلاعات دقیق، مستند و قابل اتکا نیاز دارد. انتشار خبرهای تأییدنشده یا تعیین ضرب‌الاجل‌های قطعی برای وقوع رویدادهای نظامی، بدون ارائه شواهد روشن، می‌تواند نگرانی عمومی را افزایش دهد و فضای روانی جامعه را ملتهب‌تر کند.

طبیعی است که احتمال وقوع جنگ یا تحولات نظامی، موضوعی مهم و قابل بررسی برای رسانه‌ها و تحلیلگران باشد؛ اما میان بررسی سناریوهای احتمالی و اعلام زمان مشخص برای وقوع یک حمله، تفاوتی اساسی وجود دارد.

چهره‌های رسانه‌ای، به دلیل میزان اعتماد و توجه مخاطبان، مسئولیت بیشتری در تفکیک خبر، تحلیل و گمانه‌زنی دارند. اگر پیش‌بینی‌ای بر اطلاعات قطعی و منابع معتبر استوار نیست، باید با صراحت به‌عنوان یک احتمال مطرح شود، نه رویدادی که قرار است در مهلتی مشخص اتفاق بیفتد.

در روزهایی که افکار عمومی با حساسیت و نگرانی تحولات را دنبال می‌کند، دامن زدن به فضای انتظار برای جنگ، بدون پشتوانه خبری روشن، نه نشانه پیش‌بینی دقیق است و نه کمکی به آگاهی جامعه می‌کند.

رسانه‌گری مسئولانه به معنای نادیده گرفتن خطرها نیست؛ بلکه به معنای اطلاع‌رسانی دقیق درباره خطرها، بیان صادقانه میزان عدم قطعیت و پرهیز از تبدیل گمانه‌زنی به خبر قطعی است. در چنین شرایطی، اعتماد عمومی بیش از هر چیز به صداقت، دقت و خویشتن‌داری رسانه‌ای نیاز دارد.