مهرماه امسال با هفت پرونده تکان‌دهنده قتل‌های خانوادگی در شهرهای مختلف ایران همراه شد؛ حوادثی که در مجموع ۲۷ کشته بر جا گذاشتند و در میان قربانیان آنها، زنان، مردان و کودکانی دیده می‌شوند که در خانه و در میان نزدیکان خود جان باختند. از پدری که در دهلران همسر و سه فرزندش را به قتل رساند تا جنایت مرگبار تبریز، قتل چهار عضو یک خانواده در اصفهان و آتش‌سوزی عمدی در تهران، رشته‌ای از خشونت‌های خانوادگی بار دیگر ضرورت شناسایی نشانه‌های خطر و مداخله پیشگیرانه را برجسته کرده است.

به گزارش خبرنگار ضربان روز، بررسی هفت پرونده منتشرشده از دهلران، تبریز، کرمانشاه، تهران، مرند، اصفهان و علی‌آبادکتول نشان می‌دهد اختلاف‌های خانوادگی و شخصی در شماری از این حوادث به جنایت‌هایی جبران‌ناپذیر منتهی شده‌اند. بر اساس گزارش منتشرشده، ۲۳ نفر قربانی قتل یا آتش‌سوزی عمدی شده‌اند و چهار نفر از عاملان این حوادث نیز جان باخته‌اند.

دهلران؛ قتل همسر و سه فرزند

یکی از تلخ‌ترین حوادث مهرماه در شهرستان دهلران استان ایلام رخ داد. ماجرا با اعلام مفقودی یک زن آغاز شد؛ مردی که پس از ۴۸ ساعت بی‌خبری از خواهرش به پلیس مراجعه کرد، نمی‌دانست پیگیری این ناپدید شدن به کشف یک جنایت خانوادگی منتهی خواهد شد.

طبق گزارش پلیس، مردی ۵۷ ساله همسر و سه فرزند خود را با سلاح گرم به قتل رساند و سپس به زندگی خود پایان داد. در این حادثه پنج عضو خانواده جان باختند.

پلیس اعلام کرد بررسی‌های مربوط به علت و جزئیات حادثه در دستور کار قرار دارد. با این حال، آنچه این پرونده را تلخ‌تر می‌کند، جان باختن سه فرزند در کنار والدین است؛ کودکانی که هیچ نقشی در اختلاف‌های بزرگسالان نداشتند.

تبریز؛ پایان خونین زندگی چهار عضو خانواده

روز ۲۰ مهرماه، حادثه‌ای مشابه در شهرک مرزداران تبریز گزارش شد. مأموران پس از دریافت خبر وقوع قتل به محل اعزام شدند و بررسی‌های اولیه نشان داد مردی حدوداً ۴۵ ساله همسر و دو فرزندش را به قتل رسانده و سپس به زندگی خود پایان داده است.

در گزارش‌های اولیه، مشکلات شخصی و خانوادگی به‌عنوان علت احتمالی حادثه مطرح شد. همچنین ادعاهایی درباره وضعیت سلامت روان این مرد از سوی برخی آشنایان مطرح شده است؛ موضوعی که بدون تأیید مستقل نمی‌توان آن را علت قطعی جنایت دانست.

این پرونده بار دیگر توجه‌ها را به ضرورت بررسی دقیق شرایط پیش از وقوع خشونت جلب کرد؛ به‌ویژه زمانی که اعضای خانواده با تهدید، رفتارهای پرخطر یا بحران‌های حل‌نشده روبه‌رو هستند.

کرمانشاه؛ مادر و دختر قربانی تیراندازی

در کرمانشاه نیز تیراندازی در محله پردیس به مرگ یک زن ۴۶ ساله و دختر ۲۶ ساله‌اش انجامید. در گزارش‌های منتشرشده، پسر ۱۸ ساله خانواده به‌عنوان مظنون اصلی معرفی شده است.

برخی گزارش‌ها از اختلاف‌های خانوادگی و مسائل مالی به‌عنوان زمینه احتمالی وقوع حادثه نام برده‌اند. همچنین خبرهایی درباره مجروح شدن یکی دیگر از دختران خانواده منتشر شد.

با این حال، جزئیات مربوط به انگیزه و روند رسیدگی قضایی باید بر اساس اطلاعات رسمی تکمیل شود. آنچه در این پرونده اهمیت دارد، تبدیل اختلاف میان نزدیکان به خشونتی است که جان دو عضو خانواده را گرفت.

تهران؛ چهار قربانی در آتش اختلاف

ظهر هشتم مهرماه، اختلاف خانوادگی در محله خاک‌سفید تهران به آتش‌سوزی عمدی و مرگ چند نفر منجر شد.

طبق گزارش‌های منتشرشده، مردی ۴۷ ساله پس از اختلاف با همسرش و اطلاع از تصمیم او برای جدایی، به خانه مادرزنش رفت و با استفاده از بنزین آتش‌سوزی ایجاد کرد. شعله‌های آتش در ساختمان گسترش یافت و چند نفر گرفتار شدند.

در گزارش‌های اولیه از مرگ مادرزن و مرد عامل آتش‌سوزی و مجروح شدن چند نفر دیگر خبر داده شد. با انتشار گزارش‌های تکمیلی، تعداد جان‌باختگان این حادثه به چهار نفر رسید.

این پرونده یکی از روشن‌ترین نمونه‌های خطرناک بودن تهدید و خشونت در جریان اختلاف‌های خانوادگی است. تصمیم به جدایی یا پایان دادن به زندگی مشترک، به هیچ فردی اجازه تهدید، تعقیب، آزار یا آسیب رساندن به طرف مقابل را نمی‌دهد. در چنین شرایطی، امنیت فرد در معرض خطر باید در اولویت قرار گیرد.

مرند؛ اختلاف قدیمی و قتل چهار نفر

در شهرستان مرند استان آذربایجان شرقی، مردی که بنا بر گزارش پلیس با بستگان همسرش اختلاف داشت، چهار نفر از اعضای یک خانواده را با سلاح گرم به قتل رساند و متواری شد.

فرمانده انتظامی مرند اعلام کرد متهم پس از وقوع جنایت به یکی از روستاهای شهرستان گریخت و در ادامه، به زندگی خود پایان داد. با احتساب مرگ او، پنج نفر در این پرونده جان باختند.

این حادثه بار دیگر پیامدهای احتمالی تداوم اختلاف‌های خانوادگی و تبدیل کینه‌های شخصی به درگیری‌های مرگبار را آشکار کرد؛ چرخه‌ای که در صورت نبود مداخله مؤثر، ممکن است قربانیان بیشتری بگیرد.

اصفهان؛ چهار قربانی، از جمله دو کودک

در اصفهان، ناپدید شدن چهار عضو یک خانواده به کشف اجساد آنها در محل سکونتشان منجر شد. پدر ۵۱ ساله، مادر ۴۴ ساله، پسر ۱۲ ساله و دختر شش‌ساله خانواده جان باخته بودند.

بررسی‌های اولیه نشان داد اعضای خانواده با روش‌های مختلف به قتل رسیده‌اند. در ادامه تحقیقات، دو مرد ۲۹ و ۳۵ ساله از بستگان نزدیک قربانیان شناسایی و بازداشت شدند. طبق گزارش منتشرشده، متهمان در بازجویی‌های اولیه به قتل اعتراف کردند و اختلافات شخصی را انگیزه خود دانستند.

حضور دو کودک در میان قربانیان، بار دیگر این پرسش را مطرح می‌کند که چگونه اختلاف‌های بزرگسالان می‌تواند به بهای جان کسانی تمام شود که نه در شکل‌گیری آن نقشی دارند و نه توان محافظت از خود را.

علی‌آبادکتول؛ سه کشته در ادامه یک اختلاف قدیمی

پنجم مهرماه، جنایتی دیگر در شهرستان علی‌آبادکتول استان گلستان رخ داد. طبق اعلام فرمانده انتظامی این شهرستان، اختلافی که پیش‌تر نیز به قتل یک جوان منجر شده بود، در ادامه به کشته شدن سه نفر دیگر انجامید.

براساس گزارش پلیس، یکی از بستگان فردی که در درگیری قبلی کشته شده بود، سه نفر از اعضای خانواده طرف مقابل را به قتل رساند و از محل فرار کرد.

این پرونده نمونه‌ای از خطر انتقام‌گیری شخصی است؛ رفتاری که نه‌تنها جان قربانیان تازه را می‌گیرد، بلکه می‌تواند خانواده‌های بیشتری را وارد چرخه‌ای از خشونت و فقدان کند.

هشدار جدی؛ پیش از جنایت باید مداخله کرد

۲۷ جان‌باخته در هفت پرونده، به معنای اثبات افزایش آمار قتل‌های خانوادگی در کشور نیست؛ برای چنین نتیجه‌ای باید آمار رسمی این دوره با دوره‌های گذشته مقایسه شود. با این حال، همین پرونده‌ها برای برجسته کردن یک نگرانی جدی کافی‌اند: در برخی اختلاف‌های خانوادگی، خشونت از مرحله مشاجره عبور می‌کند و به تهدید، حمله یا قتل می‌رسد.

پیشگیری از این جنایت‌ها نباید به توصیه کلی برای آرامش در خانواده محدود شود. تهدید به قتل، خشونت فیزیکی، تعقیب و آزار، تهدید با سلاح و تهدید به آتش‌زدن خانه، نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند. در صورت وجود خطر فوری، تماس با پلیس و انتقال فرد در معرض خطر به محل امن، در صورت امکان، بر هرگونه تلاش برای میانجیگری اولویت دارد.

از سوی دیگر، دستگاه‌های مسئول و نهادهای حمایتی باید امکان گزارش‌دهی امن، رسیدگی سریع به تهدیدها و حمایت از قربانیان خشونت را تقویت کنند. ارزیابی هر حادثه پس از وقوع نیز ضروری است: آیا نشانه‌های قبلی وجود داشت؟ آیا کسی از خطر آگاه بود؟ آیا امکان مداخله وجود داشت؟ و اگر چنین امکانی فراهم بود، چرا به پیشگیری منجر نشد؟

این هفت پرونده فقط روایت هفت جنایت نیستند؛ هشداری درباره ضرورت عبور از واکنش پس از حادثه به پیشگیری پیش از آن‌اند. وقتی اختلاف خانوادگی با تهدید و خشونت همراه می‌شود، بی‌توجهی به نشانه‌های خطر می‌تواند پیامدی داشته باشد که هیچ حکم قضایی قادر به بازگرداندن قربانیان آن نیست.